ข้อเสนอ-ร่างรัฐธรรมนูญที่มีมิติความเสมอภาคระหว่างเพศ

150213-openletter-01

นักวิชาการ ภาคประชาสังคม กลุ่มผู้หญิงชาติพันธุ์จาก ๑๗ จังหวัดภาคเหนือ เครือข่ายสตรี ๑๔ จังหวัดภาคใต้ ร่วมกับ“ขบวนผู้หญิงปฏิรูปประเทศไทย” (WeMove) ได้ตระหนักถึงความสำคัญในการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่และการปฏิรูปประเทศ เพื่อให้มีการกำหนดนโยบายสาธารณะที่อยู่บนหลักสิทธิมนุษยชน หลักธรรมาภิบาล หลักความเสมอภาคระหว่างเพศ การบริหารจัดการที่เน้นการกระจายอำนาจและการส่งเสริมประชาธิปไตยทางตรงของประชาชน เพื่อมุ่งลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจ สังคม และสร้างความเป็นธรรมให้เกิดขึ้นจึงได้จัดเวทีเพื่อระดมความคิดเห็น ข้อเสนอเชิงนโยบายที่คำนึงถึงมิติความเสมอภาคระหว่างเพศ ครั้งที่ ๑ เมื่อวันที่ ๒๒ – ๒๓ มกราคม พ.ศ.๒๕๕๘ ณ โรงแรมเซ็นทารา ดวงตะวัน จังหวัดเชียงใหม่ และครั้งที่ ๒ เมื่อวันที่ ๗-๘ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๕๘ ณ โรงแรมเรือรัษฎา จังหวัดตรัง โดยมีข้อเสนอต่อคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ต่อการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ดังนี้

  • ข้อเสนอต่อการยกร่างรัฐธรรมนูญ

          ประเทศไทยมีประชากรประมาณ ๖๔.๘ ล้านคน โดยมีประชากรเพศหญิงมากกว่าประชากรเพศชายเกือบสองล้านคน แสดงให้เห็นว่าผู้หญิงเป็นสมาชิกของสังคมไทยที่มีบทบาทสำคัญในฐานะผู้เสียภาษีอากร แรงงานในการสร้างชาติ และที่สำคัญต้องมีส่วนร่วมในการตัดสินใจอย่างเป็นรูปแบบ แต่ที่ผ่านมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ผู้หญิงได้รับโอกาสเพียงเล็กน้อยในการเข้าสู่พื้นที่ทางการเมืองในทุกระดับ อันเกิดจากทัศนคติ ค่านิยม ความเชื่อ ที่สั่งสมมาอย่างยาวนาน ดังนั้นเพื่อเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพและความสมดุลในการตัดสินใจในการบริหารจัดการประเทศ การยกร่างรัฐธรรมนูญรายมาตรา จึงควรต้องกำหนดสัดส่วนหญิงชายเท่าเทียมกัน  ในกฎหมายที่ส่งผลกระทบกับประชากรทุกกลุ่ม เพื่อให้ประชาชนหรือพลเมืองของสังคม ชุมชน มีส่วนร่วมทางการเมืองทุกระดับ  ทั้งการเป็นผู้บริหารระดับท้องถิ่นและผู้บริหารระดับประเทศ สมัชชาพลเมืองของทุกจังหวัดตลอดจนในคณะกรรมการองค์กรต่างๆ  ที่ทำหน้าที่ตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ จึงขอเสนอดังนี้

๑.๑ ภาค ๒ หมวด ๒ แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ

มาตรา (๒/๒/-) ๗

รัฐต้องส่งเสริมความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่น ดังต่อไปนี้

(๑) มีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบาย แผน และงบประมาณในการพัฒนาท้องถิ่น ร่วมกับส่วนราชการและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

(๒) สงวน ดูแลรักษา และใช้ประโยชน์ในทรัพยากรธรรมชาติในชุมชนอย่างยั่งยืน

(๓) คุ้มครองและรักษาสิ่งแวดล้อม สุขภาพ ตลอดจนเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีทางเศรษฐกิจ สังคม และความรักสามัคคีของบุคคลในชุมชนและกับชุมชนอื่น

(๔) ส่งเสริมและรักษาไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมและจารีตประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และภูมิปัญญาอันดีงามของชุมชนหรือท้องถิ่นของชาติ

(๕) คุ้มครองชนพื้นเมืองและชนกลุ่มน้อยให้ดำรงอัตลักษณ์ของตนได้อย่างมีศักดิ์ศรี

รัฐต้องส่งเสริมและสนับสนุนให้ประชาชนได้เข้ามีส่วนร่วมอย่างแท้จริงกับ รัฐ ชุมชน และท้องถิ่น โดยประชาชนต้องประกอบด้วยชายและหญิงในสัดส่วนที่ใกล้เคียงกัน ในการดำเนินการตามมาตรานี้

๑.๒ ภาค ๒ ผู้นำการเมืองที่ดีและสถาบันการเมือง หมวด ๒ แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ

มาตรา (๒/๒/-) ๑๓   ที่บัญญัติว่า “รัฐต้องดำเนินนโยบายการเงินการคลังและงบประมาณภาครัฐ โดยยึดหลักการรักษาวินัยและความยั่งยืนทางการคลัง และการใช้จ่ายเงินแผ่นดินอย่างคุ้มค่า จัดให้มีระบบการเงินการคลังเพื่อสังคม มีระบบภาษีอากรที่มีความเป็นธรรม มีประสิทธิภาพ เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประชาชน และสอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคม จัดสรรงบประมาณโดยคำนึงถึงความเสมอภาคระหว่างเพศและความเสมอภาคด้านอื่น มีกลไกป้องกันการบริหารราชการแผ่นดินที่มุ่งสร้างความนิยมทางการเมืองที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อระบบเศรษฐกิจของประเทศและประชาชนในระยะยาวและมีกลไกตรวจสอบและเปิดเผยการใช้จ่ายเงินของรัฐที่มีประสิทธิภาพ” นั้น มีความสมบูรณ์แล้ว แต่ควรกำหนดเพิ่มเติมให้กฎหมายลำดับรองว่า ต้องจัดสรรเพื่อการพัฒนาศักยภาพสตรีเป็นการเฉพาะทุกปี

๑.๓ ภาค ๒ หมวด ๓  รัฐสภา

การเลือกตั้งของสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและที่มาของสมาชิกวุฒิสภา ต้องใช้ระบบการเลือกตั้งที่เอื้อให้มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหญิงและสมาชิกวุฒิสภาหญิงในสัดส่วนที่ใกล้เคียงกันสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรชายและสมาชิกวุฒิสภาชาย เช่น ระบบเขตเลือกตั้งมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้สองคน โดยให้เลือกเพศหญิงหนึ่งคน และเพศชายหนึ่งคน

๑.๔ ภาค ๒ หมวด ๔ คณะรัฐมนตรี

คณะรัฐมนตรี ต้องกำหนดสัดส่วนหญิง ชาย ให้ดำรงตำแหน่งเป็นรัฐมนตรีในจำนวนที่เท่าเทียมกัน

๑.๕ ภาค ๒ หมวด ๗ การกระจายอำนาจและการปกครองท้องถิ่น

มาตรา (๒/๗/-) ๒  วรรคแรก องค์กรบริหารท้องถิ่นต้องมีคณะผู้บริหารท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น หรือสภาท้องถิ่นมาจากการเลือกตั้งหรือความเห็นชอบของประชาชนโดยวิธีอื่น โดยสมาชิกสภาท้องถิ่นและคณะผู้บริหารท้องถิ่นต้องมีสัดส่วนของหญิงชายที่ใกล้เคียงกัน สมาชิกสภาท้องถิ่น คณะผู้บริหารท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่น ต้องไม่กระทำการอันเป็นการขัดกันแห่งผลประโยชน์ ทั้งนี้ ตามที่กฎหมายบัญญัติ

มาตรา (๒/๗/-) ๔  วรรคสาม เพื่อประโยชน์ในการมีส่วนร่วมของประชาชนตามมาตรานี้ พลเมืองอาจรวมกันเป็นสมัชชาพลเมืองซึ่งประกอบด้วยสมาชิกที่มาจากองค์ประกอบที่หลากหลายจากพลเมืองในท้องถิ่น มีสัดส่วนหญิงและชายที่ใกล้เคียงกัน และมีความเหมาะสมกับภูมิสังคมของแต่ละพื้นที่ มีภารกิจในการร่วมกับองค์กรบริหารท้องถิ่นในการดำเนินการตามที่บัญญัติไว้ในมาตรานี้

๑.๖ ภาค ๓ หมวด ๒ การตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ

คณะกรรมการในองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ องค์กรอื่นตามรัฐธรรมนูญ และองค์กรตามที่รัฐธรรมนูญบัญญัติ ต้องประกอบด้วยกรรมการที่มีความเป็นกลางทางการเมือง มีความซื่อสัตย์ สุจริต มีคุณสมบัติที่เหมาะสมกับการปฏิบัติหน้าที่ในองค์กร และต้องมีสัดส่วนหญิงและชายที่ใกล้เคียงกัน